Πληροφορίες Προσβασιμότητας

Δήμος Τρικκαίων

Ο Γιάννης Κέλλας και η 28 Οκτωβρίου 1942

25 Οκτωβρίου 2019

Το 1978 στα «Τρικαλινά Νέα» δημοσιεύθηκε αφιέρωμα για τον ήρωα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τον τρικαλινό Γιάννη Κέλλα.

Όπως είναι γνωστόν η φασιστική Ιταλία του Μουσολίνι με τα 8.000.000 ε. λογχών στις 28 Οκτωβρίου 1940 χωρίς καμιά αφορμή κήρυξε τον πόλεμο κατά της μικρής Ελλάδος, νομίζουσα ότι περίπατος θα ήτο να φτάσει σε λίγες ήμερες ο Ντούτσε Μουσολίνι στην Αθήνα. Η Ελλάδα τότε σύσσωμος ξεσηκώθηκε βροντοφωνώντας το μεγαλειώδες προγονικό «ΟΧΙ» και νίκησε, όταν με την εαρινή νικηφόρο επίθεση του Ελληνικού Στρατού σήμανε η οριστική συντριβή των Ιταλών εις το Αλβανικό μέτωπο η άλλη δύναμη του Ευρωπαϊκού άξονα η πανίσχυρη τότε ναζιστική Γερμανία του Χίτλερ παρεμβαίνει στον αγώνα μας και εισέβαλε με το μηχανοκίνητο στρατό της την Ελλάδα για να προλάβει τον επικείμενο εξευτελισμό του Μουσολίνι.

Τότε η μικρή Ελλάδα αντιμέτωπος των δύο αυτοκρατοριών αναγκάσθηκε να καταλείψει τον αγώνα της επί Ελληνικού εδάφους και η Κυβέρνηση και ο στρατός της μετέφεραν τον πόλεμο στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής και αγωνίστηκε εκεί στο πλευρό των τότε συμμάχων ελευθέρων κρατών.

Εκεί μόλις συγκεντρώθηκε ένας αριθμός Ελλήνων αεροπόρων οργανώθηκαν δύο ελληνικές μοίρες αεροπλάνων διώξεως 335 και οι 336 και άρχισαν αμέσως να εκτελούν πολεμικές αποστολές άνωθεν της . Βορειοαφρικανικής περιοχής της Μεσογείου και της Κρήτης. Διοικητής τότε της 335 μοίρας ήτο ο θρυλικός ήρωας επισμηναγός ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΕΛΛΑΣ. Αυτός με το ασίγαστο πάθος για την απελευθέρωση της πατρίδος μας αμέσως άρχισε να προσπαθεί να πάρει έγκριση για να επιτεθεί κατά του ιταλικού Στρατηγείου. Και για να καταδειχτεί το άφθαστο θάρρος του και η άνευ προηγουμένου αυτοθυσία του παραθέτουμε στη συνέχεια σχετική περικοπή από το βιβλίο «αναμνήσεις από την αεροπορία» του Αντιπτεράρχου Κελαιδή Έμμ. επιτίμου αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας.

Στις σελίδες 28 και 69 αναφέρονται τα έξης: «Ιδιαιτέρως μνημονεύω κατωτέρω την επιθετική ενέργεια της 335 διώξεως την πρωίαν της 28 Οκτωβρίου 1942 κατά του Ιταλικού Στρατηγείου κατά την οποίαν τα πληρώματα αέρος διακρίθηκαν διά το θάρρος και το πνεύμα αυτοθυσίας με τα οποία εξετέλεσαν την αποστολήν των. Το ιστορικόν της πολεμικής αυτής αποστολής είχεν ως κάτωθι:

Προ της μάχης του Ελ Αλαμέιν η 335 Μοίρα Διώξεως ευρίσκεται εις την γραμμή των πρόσω και εξετέλει πολεμικές αποστολές υπό την Διοίκηση της Νότιο-Αφρικανικής Αεροπορίας. Ο τότε διοικητής της Μοίρας Επισμηναγός Κέλλας I. πρότεινε να επιτραπεί εις την Μοίρα να προσβάλει το Ιταλικό Στρατηγείο την πρωία της 28ης Οκτωβρίου 1942 επετείου της κηρύξεως του πολέμου υπό των Ιταλών εναντίον της Ελλάδος.

Πράγματι επετράπη να προσβάλει το Ιταλικό Στρατηγείο την αυγή της 28ης Οκτωβρίου με άριστα αποτελέσματα χωρίς ουδεμία απώλεια χειρισμού εκ των λαβόντων μέρος στην επιχείρηση. Το πολεμικό πνεύμα και το υψηλό επίπεδο ηθικού εξήρε τότε το περιοδικό «ΑΕΡΑ» με την κάτωθι περιγραφή.

«…Στις 28 Οκτωβρίου η Ελληνική Αεροπορία επεφύλαξε μία έκπληξη στους Ιταλούς. Ο Διοικητής του Ελληνικού Σμήνους εζήτησε ειδική έγκριση την ήμερα εκείνη για να επισκεφθεί ένα Ιταλικό Στρατηγείο στο Νότιο τομέα του μετώπου του Αλαμέιν. Η έγκρισις εδόθη και σε λίγο ένα Ελληνικό σμήνος κατέβηκαν σε χαμηλό ύψος και εθέρισαν με τα πολυβόλα τους το Ιταλικό Στρατηγείον και τις θέσεις των Ιταλών. Σε λίγα λεπτά φορτηγά αυτοκίνητα εκαίοντο και εκατοντάδες σφαίρες των ελληνικών πολυβόλων εθέριζαν τις Ιταλικές κατασκηνώσεις και τις φωλιές των πολυβόλων. Η επίθεσις αυτή των Ελλήνων αεροπόρων εξαπελύθη με τόση αποφασιστικότητα και τόσο χαμηλά, ώστε αρκετά ελληνικά αεροπλάνα εβλήθησαν από εχθρικές σφαίρες αλλά μόνον ένα δεν επέστρεψεν εις την βάσιν του (προσεγειώθη αναγκαστικώς εις το φίλιον έδαφος). Ολίγες ώρες αργότερον οι αεροπόροι του Ελληνικού Σμήνους με χαρά και έκπληξη είδαν τον συνάδελφόν τους να επιστρέφει στη βάση του. Όλοι νόμιζαν ότι το αεροπλάνο του έπεσε σε εχθρικό έδαφος αλλά χάρις στην επιδεξιότητα του πιλότου μας, κατόρθωσε να κάμει αναγκαστική προσγείωση κοντά στις γραμμές μας και έτσι σώθηκε. Την Ελληνική αυτή επίθεση θα ακολουθήσουν και άλλες πολλές από άνδρες που είναι αποφασισμένοι να κτυπήσουν τον εχθρό μέχρις ότου ελευθερωθεί η Πατρίς μας».

Στην θριαμβευτική αύτη επιθετική ενέργεια έλαβαν μέρος οι έξης αεροπόροι μας: I) Κέλλας Γιάννης επισμηναγός και διοικητής της 335 Μοίρας, 2) Παναγόπουλος Κυρ. 3) Βλανάκης Νικ. 4) Βουτσινάς Δημ. 5) Καρταλαμάκης Ήλ, 6) Καρύδας Ε. 7) Ξύδης Εύστ. 8) Τσότσος Γ. 9) Χατζηιωάννου Έλευθ. 10) Γκίζας Δημ. 11) Νικολόπουλος Γ. και 12) Διδασκάλου Προκ.

Μετά την θριαμβευτική αυτή επίθεση των Ελλήνων αεροπόρων, Ιταλικό ανακοινωθέν ανέφερε ότι το ιταλικό στρατηγείο στο Ελ Αλαμέιν της Λιβύης υπέστη αιφνίδια προσβολή ελληνικού σχηματισμού με πολυάριθμα αεροπλάνα εκ του οποίου κατερρίφθησαν από αντιαεροπορικό πυρ 12 ελληνικά αεροπλάνα!! Εν όψει ότι η 335 Μοίρα είχε μόνον 12 αεροπλάνα το ανακοινωθέν αυτό εκρίθη εντελώς αστείο & δημιούργησε την εντύπωση ότι προ της σφοδρότατης επιθέσεως των Ελλήνων αεροπόρων οι Ιταλοί πανικόβλητοι τρύπωσαν στις φωλιές που είχαν κατασκευάσει στην άμμο και δεν είδαν πόσα αεροπλάνα τους επιτέθηκαν ούτε το αντιαεροπορικό πυρ μπόρεσε να κτυπήσει τα ελληνικά αεροπλάνα.

Η μεγαλειώδης αυτή νίκη προκάλεσε την ανάπτυξη του θάρρους σ’ όλο το συμμαχικό Στρατό και θεμελίωσε- την εντύπωση ότι οι φασίστες και οι ναζίδες δεν ήσαν αήττητοι. Και όταν σε λίγο άρχισε η γενική επίθεση στο Ελ Αλαμέιν του συμμαχικού στρατού οι Ιταλογερμανοί ηττήθηκαν και έφυγαν κυνηγημένοι σαν κοπάδι προβάτων.

Ο τύπος και τα ραδιόφωνα των συμμάχων μας σε μεγάλο χρονικό διάστημα σχολίασαν με θαυμασμό την θαρραλέα επιθετικότητα των Ελλήνων οι αρχηγοί των Συμμάχων κρατών Αμερικής Αγγλίας και Ρωσίας (Ρούσβελτ, Τσόρτσιλ και Στάλιν) έστειλαν συγχαρητήρια τηλεγραφήματα στην ελληνική κυβέρνηση στο Κάιρο.

Η Αγγλική Κυβέρνηση απένειμε στον Διοικητή της 335 Μοίρας επισμηναγό Κέλλα Γιάννη το μεγαλύτερο παράσημο που δόθηκε σε Έλληνα αεροπόρο, τον ονόμασε ήρωα του Β’ Παγκοσμίου πολέμου και του απένειμε το παράσημο σε τελετή μέσα στην Αγγλική Πρεσβεία στην Αθήνα παρουσία πολλών ανωτέρων αξιωματικών του ελληνικού και του Αγγλικού Στρατού.

Για την αντιγραφή: Σ.Α. Μπακοβασίλης